Bir web sitesi yayına çıktığı gün tamamlanmış olmaz; tıpkı bir araç ya da bir makine gibi düzenli bakım ister. Web sitesi bakımı; güvenlik güncellemelerini, yedeklemeyi, sertifika ve alan adı sürelerini, hızı ve içeriğin güncelliğini kapsayan sürekli bir iştir. Bu rehberde bakımın neden önemli olduğunu ve düzenli olarak nelerin kontrol edilmesi gerektiğini bir kontrol listesiyle anlatıyoruz.
Bakım yapılmayan bir sitede neler olur?
Bakımı ihmal edilen bir site çoğu zaman bir gün aniden bozulmaz; sorunlar sessizce birikir. İletişim formu bir güncellemeden sonra çalışmayı bırakır ve kimse fark etmez. SSL sertifikasının süresi dolar, ziyaretçiler tarayıcıda güvenlik uyarısıyla karşılaşır. Güncellenmeyen bir eklentideki açık, sitenin kötü amaçlı yazılım bulaştırmak ya da istenmeyen e-posta göndermek için kullanılmasına yol açabilir.
Bu sorunların bedeli yalnızca teknik değildir. Teklif talebi gönderemeyen bir alıcı, rezervasyon yapamayan bir misafir ya da ödeme adımında takılan bir müşteri çoğu zaman bir daha denemez. Düzenli web sitesi bakımı, bu kayıpların önüne geçmenin en ekonomik yoludur; sorunu ortaya çıktıktan sonra çözmek neredeyse her zaman daha zahmetli ve daha maliyetlidir.
Güvenlik güncellemeleri ve yedekleme
Web sitesi bakımının en önemli başlığı güvenliktir. Sitenizi oluşturan her parça zaman zaman güncellenir: içerik yönetim sistemi, eklentiler, kullanılan yazılım kütüphaneleri, sunucunun işletim sistemi ve veritabanı. Bu güncellemelerin önemli bir kısmı, keşfedilen güvenlik açıklarını kapatmak için yayınlanır. Açık kamuya duyurulduktan sonra güncellenmeyen siteler, otomatik tarama yapan saldırganların kolay hedefi haline gelir.
Güncellemeleri doğrudan canlı sitede yapmak yerine önce bir test ortamında denemek, olası uyumsuzlukları ziyaretçiler fark etmeden yakalamanızı sağlar. Kullanmadığınız eklentileri ve eski kullanıcı hesaplarını kaldırın; panel girişlerinde güçlü şifre ve mümkünse iki adımlı doğrulama kullanın.
Yedekleme, bir şeyler ters gittiğinde geri dönebilmenizi sağlayan güvencedir. İyi bir yedekleme düzeni için:
- Hem dosyaları hem veritabanını düzenli ve otomatik olarak yedekleyin.
- Yedeklerin en az bir kopyasını sitenin çalıştığı sunucunun dışında saklayın.
- Önemli bir güncellemeden ya da değişiklikten önce ayrıca yedek alın.
- Yedekten geri dönmeyi ara ara deneyin; hiç denenmemiş bir yedeğin çalışıp çalışmayacağını bilemezsiniz.
SSL sertifikası ve alan adı süreleri
SSL sertifikası, sitenizin HTTPS üzerinden güvenli şekilde açılmasını sağlar. Sertifikaların belirli bir geçerlilik süresi vardır ve bu süreler sektördeki kararlarla giderek kısalmaktadır. Bu yüzden sertifikayı elle yenilemek yerine otomatik yenileme kullanmak ve yenilemenin gerçekten gerçekleştiğini izlemek daha güvenlidir. Sertifika ve alan adı takibi, web sitesi bakımının en kolay unutulan ama önlemesi en kolay kısmıdır.
Alan adının süresinin dolması ise çok daha büyük bir sorundur: hem siteniz hem de o alan adını kullanan kurumsal e-posta adresleriniz çalışmaz hale gelir. Süresi dolan bir alan adını geri almak her zaman mümkün olmayabilir. Şu üç noktayı kontrol edin:
- Alan adı firmanızın adına mı kayıtlı?
- Otomatik yenileme açık mı ve kayıtlı ödeme yöntemi geçerli mi?
- Hatırlatma e-postaları hâlâ okunan bir adrese mi gidiyor?
Hız, bağlantılar ve arama görünürlüğü
Siteler zamanla yavaşlar. Yüksek çözünürlükte yüklenen görseller, birikmiş eklentiler ve eklenen yeni betikler sayfaların açılma süresini fark edilmeden uzatır. Sitenizin hızını Google'ın PageSpeed Insights aracıyla ve Google Search Console'daki Core Web Vitals raporuyla düzenli olarak ölçün; kötüleşme gördüğünüzde nedenini araştırın. Hız ölçümünü bir kez yapıp bırakmak yerine web sitesi bakımı listenizde düzenli bir madde haline getirin.
Kırık bağlantılar da hem ziyaretçiyi hem arama motorlarını olumsuz etkiler. Silinen bir ürün ya da adresi değişen bir sayfa için kalıcı yönlendirme yapılmadığında ziyaretçi bir hata sayfasıyla karşılaşır. Search Console, sitenizde bulunamayan sayfaları ve dizine eklenmeyen içerikleri raporlar; bu raporlara düzenli göz atmak sorunları erken fark etmenizi sağlar. Arama görünürlüğünün diğer yönlerini SEO nedir, nasıl yapılır yazımızda anlattık.
Formlar, e-posta ve içerik güncelliği
Sitenizin size iş getiren en önemli parçası çoğu zaman iletişim ya da teklif formudur. Formları belirli aralıklarla kendiniz doldurun ve mesajın doğru adrese, spam klasörüne düşmeden ulaştığını kontrol edin. Sitenizden gönderilen e-postaların teslim edilebilmesi için alan adınızın SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarının doğru tanımlanmış olması gerekir.
İçeriğin güncelliği de web sitesi bakımının bir parçasıdır. Eski bir telefon numarası, değişmiş çalışma saatleri, artık üretilmeyen bir ürün ya da yıllar önceki bir duyuru, ziyaretçide sitenin terk edildiği izlenimini bırakır. Kontrol edilmesi gerekenler şunlardır:
- Adres, telefon, e-posta ve çalışma saatleri; Google İşletme Profili'ndeki bilgilerle aynı mı?
- Ürün, hizmet, ekip ve referans sayfaları güncel mi?
- KVKK aydınlatma metni ve çerez politikası, sitede kullanılan araçlarla uyumlu mu?
- Bir e-ticaret siteniz varsa satış sözleşmesi, iade koşulları ve kargo bilgileri güncel mi?
Yasal metinler için yürürlükteki mevzuatı bir hukuk danışmanıyla birlikte kontrol etmenizi öneririz. E-ticaret sitelerine özgü konuları e-ticaret sitesi kurarken bilmeniz gerekenler yazımızda bulabilirsiniz.
Bakım planı: ne zaman, ne yapılmalı?
Web sitesi bakımını bir takvime bağlamak, işlerin unutulmasını önler. Sitenizin büyüklüğüne göre aralıklar değişebilir, ama aşağıdaki plan çoğu site için iyi bir başlangıçtır.
Bunlara ek olarak sitenin her an açık olup olmadığını takip eden bir çalışma süresi (uptime) izleme aracı kurmak da iyi bir fikirdir; site kapandığında bunu müşterinizden değil, bir bildirimden öğrenirsiniz.
Her hafta
- Otomatik yedeklerin alındığını doğrulayın.
- Bekleyen güvenlik güncellemelerini kontrol edin.
- Siteyi telefondan ve bilgisayardan açıp ana sayfaların çalıştığını görün.
Her ay
- Formları test edin ve gelen mesajların ulaştığını kontrol edin.
- Search Console'daki hata ve dizin raporlarına göz atın.
- Hız ölçümünü tekrarlayın; kullanılmayan eklenti ve hesapları temizleyin.
Yılda bir
- Alan adı, sertifika ve barındırma sürelerini ve yenileme ayarlarını gözden geçirin.
- Yasal metinleri, içerikleri ve panel kullanıcılarını baştan sona kontrol edin.
- Yedekten geri dönme denemesi yapın.
Sık yapılan hatalar
- Web sitesi bakımını yalnızca bir sorun çıktığında akla gelen bir iş olarak görmek.
- Yedekleri yalnızca sitenin çalıştığı sunucuda tutmak.
- Güncellemeleri test etmeden doğrudan canlı sitede yapmak.
- Panel şifrelerini yıllarca değiştirmemek, ayrılan çalışanların hesaplarını açık bırakmak.
- Alan adı ve barındırma hesaplarını firmanın değil, bir çalışanın ya da eski bir tedarikçinin adına bırakmak.
Bakımı düzenli bir alışkanlığa dönüştürün
Web sitesi bakımı, ancak düzenli yapıldığında işe yarar. Bu işi şirket içinde birine verecekseniz neyin, ne zaman, kim tarafından kontrol edileceğini yazılı hale getirin. Bir ekiple çalışacaksanız bakımın neleri kapsadığını, yedeklerin nerede tutulduğunu ve bir sorun çıktığında ne kadar sürede yanıt alacağınızı baştan konuşun. Yeni bir site planlıyorsanız bakımı kolaylaştıran kararları kurumsal web sitesi nasıl olmalı yazımızda bulabilirsiniz.
Sitenizin barındırma ve bakımını sizi en iyi tanıyan ekibe emanet etmek isterseniz hosting ve bakım hizmetimizi inceleyebilir, sitenizin bugünkü durumunu birlikte değerlendirmek için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.